6 – 12 Temmuz tarihleri arasında hukuk ve teknolojinin kesişimindeki gelişmeler
TÜRKİYE GÜNDEMİ
Sağlık Verileri: Geçmiş Tanılar İşe Girişte Esas Alınamayacak
Sağlık Bakanlığı’nın Kişisel Sağlık Verileri Hakkında Yönetmelikte Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik’i 4 Temmuz 2026 tarihli ve 33300 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı. Yönetmeliğe eklenen 13/A maddesiyle, kişiler önceden konulmuş tanılarının güncel sağlık durumlarını yansıtmadığı gerekçesiyle sağlık hizmeti sunucularına başvurarak yeniden değerlendirme talep edebilecek.
Düzenlemeye göre, tanının kişinin güncel durumunda bulunmadığına ilişkin durum bildirir sağlık kurulu raporu alınması hâlinde, ilgili mevzuattaki hükümler saklı kalmak kaydıyla, işe giriş süreçleri başta olmak üzere tüm iş ve işlemlerde geçmişte konulmuş tanılar esas alınamayacak. Yeniden değerlendirme, tek hekim tanılarında üç hekimli sağlık kurulunca, kurul tanılarında ise tam teşekküllü sağlık kurulunca yapılacak.
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi.
Elektronik A.TR: 150 Avro Altı AB Gönderilerinde Yeni Sistem
Ticaret Bakanlığı, Basitleştirilmiş Gümrük Beyannamesi (BGB) kapsamında AB’ye ihracatta elektronik A.TR Dolaşım Belgesi düzenlenmesine yönelik sistemi kullanıma sundu. Sistem, Bakanlıktan operatör yetkisi alan hızlı kargo firmaları ile posta idaresinin kullanımına açıldı.
Düzenlemeye göre, BGB kapsamında AB ülkelerine ihraç edilen ve değeri 150 avroyu aşmayan eşya için, e-ticaret iş modeline uygun kolaylaştırılmış A.TR Dolaşım Belgesi, BGB veri alanları uyarınca otomatik oluşturulabilecek. Bakanlık düzenlemenin dayanağını, Gümrük Birliği’nin yasal çerçevesinin korunması ve Türkiye ile AB arasında e-ticarette ikili ve tercihli bir mekanizmanın tesisi olarak belirtti.
Uygulamaya ilişkin usul ve iş akışlarını içeren “BGB Kapsamında Elektronik A.TR Dolaşım Belgesi Düzenlenmesine İlişkin Kılavuz” da yayımlandı. Kılavuzda beyan oluşturma esasları ile belgelerin doğrulama, sorgulama ve görüntüleme işlemleri yer alıyor.
Düzenleme, AB’nin 1 Temmuz 2026 itibarıyla düşük değerli gönderilerde de minimis muafiyetini kaldırmasıyla oluşan yeni gümrük dönemine denk geldi.
AYM: Hatalı İnfaz Oranına İtirazın Gerekçesiz Reddi Kanunilik İhlali
Anayasa Mahkemesi, koşullu salıverilme oranının kanunda öngörülen üçte iki yerine hatalı biçimde dörtte üç belirlenmesine yapılan itirazın gerekçesiz reddedilmesini, suçta ve cezada kanunilik ilkesinin (Anayasa m.38) ihlali saydı. 27/1/2026 tarihli ve 2023/5933 başvuru numaralı karar, 6 Temmuz 2026 tarihli ve 33302 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Başvurucunun gizliliğin ihlali ve suçluyu kayırma suçlarından içtima edilen cezası, müddetnamede 3713 sayılı Kanun’un 17’nci maddesine göre dörtte üç oranıyla infaza konuldu. Mahkeme, dörtte üç oranının yalnızca Terörle Mücadele Kanunu kapsamına giren suçlar için geçerli olduğunu; bu suçların anılan kapsamda bulunmadığını belirtti.
Kararda, infaz oranının cezanın infaz süresini doğrudan etkilediği için kanunilik ilkesi kapsamında değerlendirildiği; derece mahkemelerinin başvurucunun itirazlarını gerekçelendirmeden reddetmesinin belirsizlik doğurduğu tespit edildi. İhlalin giderilmesi için dosya yeniden değerlendirme amacıyla infaz hâkimliğine gönderildi.
MEB’den Okullarda Kişisel Veri Güvenliği İçin 10 Maddelik Tedbir
Millî Eğitim Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, merkez ve taşra teşkilatı ile eğitim kurumlarında işlenen öğrenci, veli, öğretmen ve personel verilerine ilişkin 10 maddelik tedbir yazısı yayımladı. Yazıda, kişisel verilerin 6698 sayılı Kanun’a uygun, yalnızca görev gerekleriyle sınırlı ve amaçla bağlı süre boyunca işlenmesi gerektiği vurgulandı.
Düzenlemeye göre, okul internet siteleri ve sosyal medya hesaplarında sınıf listeleri, öğrenci numaraları, T.C. kimlik numaraları, sınav ve devamsızlık bilgileri ile fotoğraf ve videoların kamuya açık yayımlanması yasaklandı. Daha önce yayımlanmış bu tür içeriklerin geriye dönük gözden geçirilerek kamuya açık erişimden kaldırılması istendi.
Bakanlık ayrıca sistemlere erişimde kullanıcı adı, parola ve doğrulama kodlarının paylaşılmamasını; yetkisiz üçüncü parti yazılım, bot ve veri çekme araçlarının kullanılmamasını öngördü. Erişim ve sorgu işlemlerinin log kayıtlarıyla izlendiği, ihlal tespitinde idari ve hukuki süreç yürütüleceği belirtildi. Okul yöneticileri uygulamadan birinci derecede sorumlu tutuldu.
Kaynak: MEB Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü, 29.06.2026 tarih ve E-44222578-951.01.09-162807709 sayılı yazı
GLOBAL RADAR
İspanya: Teams’in Kazara Kaydettiği Özel Konuşma Delil Sayılmadı
İspanya’da Bask Bölgesi Yüksek Adalet Mahkemesi (TSJ), işverenin dijital araçlarla kazara elde edilen özel bir konuşma kaydına dayanarak çalışan hakkında işlem yapmasının hukuka aykırı olduğuna hükmetti.
Üst düzey bir yöneticinin katıldığı Microsoft Teams toplantısı bittikten sonra kayıt düzgün sonlandırılmadı; sistem, çalışan ile eski CEO ve bir yönetim kurulu üyesi arasındaki toplantı dışı özel konuşmaları katılımcıların haberi olmadan kaydetmeye devam etti. Aylar sonra göreve gelen yeni yönetim bu kayda erişti ve çalışanla yaptığı görüşmede kayıt içeriğine atıfla güven kaybından söz etti. Çalışan, rızası dışında elde edilen bu kayıtların işveren tarafından kendisine karşı kullanılmasının özel hayatının gizliliği ve haberleşme hürriyetini ihlal ettiğini ileri sürerek, iş sözleşmesinin işverenin ağır kusuru nedeniyle kendisi tarafından haklı nedenle feshedilmesi talebiyle dava açtı.
İlk derece mahkemesi bu talebi reddedip kaydı delil olarak kabul etmiş, üstelik çalışanı kötü niyetli dava açtığı gerekçesiyle para cezasına çarptırmıştı. Çalışanın istinafı üzerine TSJ, teknik hatanın çalışanın makul mahremiyet beklentisini ortadan kaldırmadığını, kayıttan haberdar edilmediğini ve hataya kendisinin yol açmadığını tespit etti. Mahkeme, asıl ihlalin işverenin kayda sonradan erişip iş ilişkisinde kullanması olduğunu belirterek kaydın çalışan aleyhine delil sayılamayacağına hükmetti; işverenin ciddi ihlali nedeniyle sözleşmenin haklı nedenle feshini kabul etti ve işvereni 328.491,62 euro yasal, 7.501 euro manevi tazminat ödemeye mahkûm etti.
Kaynak: GDPRhub, TSJ PV – 1713/2026
Fransa: CNIL’den Bağlı Araçların Konum Verileri İçin Tavsiye Kararı
Fransız veri koruma otoritesi CNIL, bağlı araçların (connected vehicles) konum verilerinin işlenmesine ilişkin nihai tavsiye kararını yayımladı. Karar, bireysel kullanıcıların (araç sahibi veya kiracı) verilerini kapsıyor; üreticiler, kiralama şirketleri ve telematik sağlayıcılarına somut uyum kriterleri getiriyor.
CNIL, konum verilerinin kişinin gittiği yerleri, ilgi alanlarını, sağlık kuruluşu veya ibadethane gibi hassas mekânları ortaya çıkarabildiği için yüksek düzeyde kişisel veri sayıldığını vurguladı. Bu nedenle çoğu kullanım için kullanıcının açık rızasının zorunlu olduğunu; verinin yalnızca talep edilen hizmet için gerekliyse ve gerektiği ölçüde toplanabileceğini belirtti.
Tavsiyede ayrıca şeffaflık (araç içi ikon ve QR kodları), veri güvenliği, çok kullanıcılı araçlarda kimlik doğrulamalı profiller ve rızanın kolayca geri alınabilmesi öngörüldü. CNIL kararı, geçen yıl 800 binden fazla elektrikli araç sahibinin konum verisinin sızmasının ardından geldi.
Kaynak: CNIL, Délibération n° 2026-063, 16.04.2026
EDPB’den Blokzincirde Kişisel Veri İşleme Kılavuzu
Avrupa Veri Koruma Kurulu (EDPB), 8 Temmuz 2026 genel kurulunda, blokzincir teknolojileriyle kişisel veri işlemeye ilişkin kılavuzun nihai versiyonunu kabul etti. Kamuoyu istişaresinin ardından kesinleşen metin, blokzincir kullanan kuruluşlara GDPR uyumu için pratik bir çerçeve sunuyor.
Kılavuz, blokzincirin işleyişini ve farklı mimarilerin (izinli/izinsiz ağlar) kişisel veri işleme açısından sonuçlarını değerlendiriyor. EDPB, verinin bir kez zincire yazıldığında pratikte silinmesinin veya değiştirilmesinin çok güç olduğunu; bu nedenle kural olarak kişisel verinin doğrudan tanımlanabilir biçimde blokzincirde saklanmasından kaçınılması gerektiğini vurguladı. Teknik imkânsızlığın, silme hakkı gibi ilgili kişi haklarını bertaraf etmek için gerekçe gösterilemeyeceği belirtildi.
Kılavuz, tasarımdan itibaren veri koruma ilkesini, rol ve sorumlulukların baştan belirlenmesini ve yüksek risk halinde veri koruma etki değerlendirmesi yapılmasını öngörüyor. EDPB aynı genel kurulda anonimleştirme ile üretken yapay zekada web scraping kılavuzlarını da kabul ederek 30 Ekim 2026’ya kadar kamuoyu istişaresine açtı.
LEGALTECH SAHNESİ
Generatif Yapay Zeka Kullanımına Yargısal Uyarı
Florida İkinci Bölge Temyiz Mahkemesi, Hulse-Gibson v. Hulse kararında ilk derece mahkemesinin kararını gerekçesiz olarak onadı. Mahkeme, esas hakkında değerlendirme yapmamakla birlikte, tarafın gelecekte yapacağı bireysel başvurularda üretken yapay zeka kullanımına ilişkin ayrıca uyarıda bulundu.
Kararda, başvuru dilekçelerinde hukuki önermeler, karar adları ve karar atıfları arasında çok sayıda uyumsuzluk bulunduğu belirtildi. Mahkeme, üretken yapay zeka kullanımına bağlı hataların artık tamamen uydurma kararlar yerine, gerçek kararların yanlış alıntılanması veya içeriğinin hatalı aktarılması şeklinde de ortaya çıkabildiğine dikkat çekti.
Mahkeme, hukuki araştırma ve dilekçe hazırlığında üretken yapay zekadan yararlanan kişilerin, dosyaya sunulmadan önce tüm atıf ve içerikleri doğrulamakla yükümlü olduğunu ifade etti. Bu yükümlülüğün yerine getirilmemesi hâlinde yaptırım uygulanabileceği belirtilerek, Florida Genel Uygulama ve Yargı Yönetimi Kuralları’nın 2.515(d)(2) maddesi ile yapay zeka kaynaklı hatalı atıflara ilişkin önceki Florida temyiz kararlarına atıf yapıldı.
APİLEX LEGAL’DEN OKUMA ÖNERİSİ
Apilex Legal, hukuk alanında nitelikli içerik üretimini destekleyen bir platform olarak farklı disiplinlerden hukukçuları aynı çatı altında buluşturuyor. Güncel meselelerin çoklu bakış açılarıyla ele alındığı, akademisyenlerin ve uygulayıcıların bilgi ve deneyimlerini paylaşabildiği erişilebilir bir içerik alanı sunuyor. Bültenimizin bu bölümünde her hafta Apilex Legal’de yayımlanan bir makaleyi öne çıkarıyor olacağız.
Hakaret Suçu ve Şikayet Süreci: Kapsamlı Hukuki Rehber
Av. Hayri Efe SAVRAN
“…Hakaret suçu, hem ceza hukuku hem de tazminat hukuku boyutuyla mağdura çeşitli başvuru yolları sunmakta; ancak süreç, kısa hak düşürücü sürelere, karmaşık ispat kurallarına ve sayısız usul ayrıntısına bağlı bulunmaktadır. Bu rehber, hakaret suçunun unsurlarını, nitelikli hâllerini, hukuka uygunluk nedenlerini, şikâyet ve dava sürecini sistematik biçimde ele almayı amaçlamaktadır…”
🔗 Makalenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
