28 Eylül – 4 Ekim tarihleri arasında hukuk ve teknolojinin kesişimindeki gelişmeler
TÜRKİYE GÜNDEMİ
Süresiz Yoksulluk Nafakası İbaresinin İptali
Anayasa Mahkemesi, Türk Medeni Kanunu’nun 175. maddesinin birinci fıkrasındaki “süresiz olarak” ibaresini Anayasa’ya aykırı bularak iptal etti. Bir aile mahkemesinin itiraz başvurusu üzerine 4/6/2026 tarihinde verilen E.2025/156, K.2026/131 sayılı karar, 30 Eylül 2026 tarihli ve 33386 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Mahkeme, boşanma nedeniyle yoksulluğa düşecek eşin korunmasını meşru bir amaç olarak kabul etti. Bununla birlikte nafaka yükümlülüğünün süre veya ölçüt öngörülmeksizin süresiz düzenlenmesinin taraflar arasındaki menfaat dengesini bozduğu ve borçluya ağır bir yük getirdiği sonucuna vardı. İbare, Anayasa’nın 2., 5. ve 17. maddelerine aykırı bulundu.
İptalin doğuracağı hukuki boşluk kamu yararını ihlal edecek nitelikte görüldü. Bu nedenle Anayasa’nın 153. maddesi uyarınca iptal hükmünün yayım tarihinden dokuz ay sonra, 30 Haziran 2027’de yürürlüğe girmesine karar verildi. İptal yalnızca “süresiz olarak” ibaresini kapsıyor, TMK m. 175’te düzenlenen yoksulluk nafakası talep hakkı yürürlükte kaldı.
PTT Tebligat Ücretleri Güncellendi
PTT’nin 1 Ekim 2026 tarihinden itibaren uygulanan Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi ile adli tebligat ücretleri artırıldı.
Yeni tarifeye göre 100 grama kadar normal tebligat ücreti 265 TL’den 300 TL’ye, hızlı tebligat ücreti 530 TL’den 600 TL’ye yükseldi. Artış oranı her iki kalemde %13,2. Merkezi Takip Sistemi (MTS) kapsamında gönderilen ödeme emirlerinde 100 grama kadar ücret 350 TL olarak belirlendi.
Bir önceki tarife 4 Şubat 2026’da yürürlüğe girmişti.
Kaynak: T.C. Posta ve Telgraf Teşkilatı – Posta ve Telgraf Ücret Tarifesi (01.10.2026)
KVKK: Başvurulara Sözlü Cevap Yeterli Değil
Kişisel Verileri Koruma Kurumu, “İlgili Kişilerin Başvurularına Verilecek Cevabın Bildirim Usulüne İlişkin Kamuoyu Duyurusu”nu yayımladı. Duyuruda, veri sorumlularının ilgili kişi başvurularını en kısa sürede ve en geç 30 gün içinde sonuçlandırma yükümlülüğü hatırlatıldı.
Kurum’un yürüttüğü incelemelerde bazı veri sorumlularının başvuruları yalnızca telefon, yüz yüze görüşme veya benzeri sözlü yöntemlerle cevaplandırdığı tespit edildi. Duyuruya göre ek bilgi almak, konuyu netleştirmek veya süreç hakkında bilgi vermek amacıyla ilgili kişiyle sözlü iletişim kurulabilir. Ancak bu görüşmeler, 6698 sayılı Kanun kapsamında verilmesi gereken cevabın yerine geçmez.
Veri sorumlularının cevaplarını yazılı veya elektronik ortamda bildirmesi gerekiyor. Cevapta taleplerin hangi kapsamda karşılandığı açıkça belirtilmeli; karşılanmayan veya reddedilen talepler için açık ve anlaşılır gerekçe gösterilmelidir.
Kurum, yazılı veya elektronik bildirimin ilgili kişilerin haklarını etkin şekilde kullanabilmesi, şikâyet ve inceleme süreçlerinin yürütülmesi ve gerektiğinde yargı süreçlerinde başvurunun belgelendirilmesi bakımından önem taşıdığını belirtti. Duyurunun dayanağı, 6698 sayılı Kanun’un 13. maddesindeki başvuruları cevaplama yükümlülüğüdür.
Kaynak: Kişisel Verileri Koruma Kurumu
‘’Hibrit Çalışma’’ Yönetmelikte Düzenlendi
Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından hazırlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliğinde Değişiklik Yapılması Hakkında Yönetmelik, 25 Eylül 2026 tarihli ve 33381 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Değişiklikle, 10/3/2021 tarihli ve 31419 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanan Uzaktan Çalışma Yönetmeliği’nin “Çalışma süresinin belirlenmesi” başlıklı 9. maddesine ikinci fıkra eklendi.
Eklenen hükme göre, iş görme ediminin bir kısmının işyerinde, bir kısmının ise uzaktan çalışma usulüyle yerine getirilmesi kararlaştırılabilecek. Bu durumda işçinin işyerinde ve uzaktan çalışacağı günler ile çalışma saatleri iş sözleşmesinde belirlenecek.
Düzenleme, işyerinde ve uzaktan çalışmanın birlikte uygulandığı hibrit çalışma modelini yönetmelik düzeyinde tanımlıyor. Hükmün uygulanması tarafların anlaşmasına bağlı olup tüm çalışanlar için otomatik bir uzaktan çalışma hakkı öngörülmüyor.
Yönetmelik yayımı tarihinde yürürlüğe girdi. Hükümlerini Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı yürütecek.
Kaynak: Resmî Gazete, 25.09.2026, Sayı 33381 – Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı
GLOBAL RADAR
İşe Alımda Yapay Zekâya AEPD Uyarısı
İspanya Veri Koruma Ajansı (AEPD), işe alım ve şirket içi terfi süreçlerinde aday başvurularını elemek ve puanlamak için yapay zekâ aracı kullanmaya hazırlanan bir şirkete GDPR m. 58/2-a kapsamında önleyici nitelikte uyarı (advertencia) gönderdi. Şirketin adı kararda anonimleştirildi. Araç, özgeçmişleri analiz ederek adaylara uygunluk puanı vermek ve başvuruları önceliklendirmek amacıyla tasarlanmıştı; henüz İspanya’da kullanıma alınmamıştı.
Şirket, nihai kararın her zaman bir insan tarafından verileceğini bildirdi. AEPD ise insan müdahalesinin etkili olması gerektiğini belirtti. Buna göre karar verici, sistemin ürettiği puanı eleştirel biçimde değerlendirebilmeli ve kararı fiilen otomatik sonuca bağlı kalmadan verebilmelidir. GDPR m. 22’nin uygulanıp uygulanmayacağı, karar sürecinin fiili işleyişine göre değerlendirilecek.
Uyarı kapsamında şirketten şunlar istendi: GDPR m. 24 ve 25 uyarınca tasarımdan itibaren veri koruma ilkesine uyması, riskleri değerlendirmesi ve yüksek risk varsa işleme başlamadan önce m. 35 uyarınca veri koruma etki değerlendirmesi yapması. Ayrıca m. 12-14 uyarınca adaylara aracın değerlendirme sürecindeki işlevi hakkında açık bilgi verilmesi gerekiyor. Gerekli tedbirlerin alınmaması hâlinde yaptırım süreci başlatılabilecek.
Kaynak: Agencia Española de Protección de Datos (AEPD), Dosya No. EXP202600427
New York’un Algoritmik Kira Yasağına Tedbir
ABD New York Güney Bölge Federal Mahkemesi, 29 Eylül 2026’da, konut kiralarının algoritmik fiyatlama araçlarıyla belirlenmesini yasaklayan New York eyalet yasasının uygulanmasını ihtiyati tedbirle durdurdu. Tedbir, yazılım sağlayıcısı RealPage’in talebi üzerine verildi. Mahkeme, eyalet başsavcılığının davanın reddine ilişkin talebini de reddetti.
Uyuşmazlık, yasanın 3. maddesine ilişkin. Bu hüküm, konut sahiplerinin “koordinasyon işlevi” gören yazılımların önerilerine dayanarak kira koşullarını belirlemesini yasaklıyor. RealPage, düzenlemenin ABD Anayasası Birinci Ek Madde kapsamında korunan ifade özgürlüğünü ihlal ettiğini ileri sürdü. Eyalet ise yasanın ifadeyi değil, rekabete aykırı davranışı düzenlediğini savundu.
Mahkeme, sonucun “sınırda” olduğunu belirterek davacının esasta haklı çıkma ihtimalinin “marjinal düzeyde” yüksek olduğuna hükmetti. Gerekçede, 3. maddenin kamuya açık veri ile kamuya açık olmayan veri kullanan yazılımlar arasında ayrım yapmadığı tespit edildi; bu nedenle hükmün özü itibarıyla (facial) geçersiz sayılma ihtimali kabul edildi. Mahkeme ayrıca yasanın, fiyat sabitlemeyi önleme gerekçesiyle olağan ticari faaliyeti yalnızca yazılım aracılığıyla yapıldığı için yasakladığını belirtti.
Davacı, davayı ABD Adalet Bakanlığı ile yaptığı sulhten iki gün sonra açmıştı. Bu sulhe göre şirket, rakiplere ait kamuya açık olmayan verileri fiyat önerilerinde kullanmayacak.
Kaynak: Reuters, 30 Eylül 2026
Yapay Zekâ Eğitiminde İlk İstinaf Kararı
ABD 3. Daire Federal İstinaf Mahkemesi, Thomson Reuters v. ROSS Intelligence davasında, yapay zekâ eğitiminde telif hakkıyla korunan içeriğin kullanımına ilişkin ilk federal istinaf kararını verdi. Mahkeme, Delaware Federal Mahkemesi’nin Thomson Reuters lehine verdiği özet hükmü onadı ve ROSS’un adil kullanım (fair use) savunmasını reddetti.
Uyuşmazlık, ROSS’un Westlaw içtihat özetlerinden (headnotes) türetilen materyali rakip bir yapay zekâ tabanlı hukuki arama motorunu eğitmek için kullanmasına ilişkin. Mahkeme, özetlerden 2.243’ünün telif koruması için gereken özgünlüğe sahip olduğuna hükmetti.
Adil kullanımın dört unsurundan üçü ROSS aleyhine değerlendirildi. Mahkemeye göre kullanım dönüştürücü nitelikte değildir; ROSS, Westlaw’a ticari bir ikame oluşturmak amacıyla eğitim yapmıştır. Kararda ayrıca ROSS’un özetlerin değerini sahiplendiği ve Thomson Reuters’ın bu içerikleri yapay zekâ eğitimi amacıyla lisanslayabileceği türev pazara girme imkânını engellediği belirtildi.
Mahkeme, ROSS’un özgün ifade üretemeyen, üretken olmayan bir sistem olduğunu vurgulayarak uyuşmazlığı üretken yapay zekâ davalarından ayırdı.
Kaynak: ABD 3. Daire Federal İstinaf Mahkemesi, Thomson Reuters v. ROSS Intelligence, No. 25-2153
LEGALTECH SAHNESİ
Yapay Zekâ Hatalarında İşletmeci Sorumluluğu
Almanya’da Hamm Yüksek Eyalet Mahkemesi (OLG Hamm), 12 Mayıs 2026 tarihli kararıyla, estetik cerrahi alanında faaliyet gösteren bir şirketi web sitesindeki yapay zekâ destekli sohbet robotunun verdiği hatalı cevaplardan sorumlu tuttu. Sohbet robotu, şirketi yöneten iki hekimi kullanıcı sorusu üzerine “plastik ve estetik cerrahi uzmanı” olarak tanıtmıştı; hekimler bu uzmanlık unvanına sahip değildi.
Davacı tüketici örgütü, Haksız Rekabet Kanunu (UWG) kapsamında ihtiyati tedbir talep etti. Davalı, sohbet robotunun olasılık hesaplarıyla otonom çalıştığını, cevaplarının kontrol edilemeyeceğini ve tüketicilerin yapay zekânın hata yapabildiğini bildiğini savundu.
Mahkeme bu savunmayı reddetti. Kararda, sohbet robotunun kullanılmasının “teknik araç” niteliğinde bir ticari uygulama olduğu ve işletmecinin sistemi başlatıp iletişimi üzerinde yeterli etkiye sahip olduğu belirtildi. Davalının uyarı mektubundan sonra hatalı cevapları durdurabilmiş olması da bu etkinin göstergesi kabul edildi. Mahkeme ayrıca tüketicilerin önemli bir kısmının bilgisayar üretimi cevaplara güvendiğini tespit etti ve hatalı cevapları yanıltıcı ticari uygulama saydı. Mahkeme, meselenin temel önemi nedeniyle Federal Adalet Divanı’na temyiz yolunu açık tuttu.
Kaynak: Law Library of Congress – Global Legal Monitor, 9 Haziran 2026
APİLEX LEGAL’DEN OKUMA ÖNERİSİ
Apilex Legal, hukuk alanında nitelikli içerik üretimini destekleyen bir platform olarak farklı disiplinlerden hukukçuları aynı çatı altında buluşturuyor. Güncel meselelerin çoklu bakış açılarıyla ele alındığı, akademisyenlerin ve uygulayıcıların bilgi ve deneyimlerini paylaşabildiği erişilebilir bir içerik alanı sunuyor. Bültenimizin bu bölümünde her hafta Apilex Legal’de yayımlanan bir makaleyi öne çıkarıyor olacağız.
Kentsel Dönüşüm Yönetmelik Değişikliği İle Getirilen Yenilikler
Av. Gökhan BİLGİN
“… Kentsel dönüşüm sürecine ilişkin son düzenleme, riskli yapı yıkıldıktan sonra tapudaki kaydın nasıl devam edeceğinden, en az bir malikin istemiyle toplantıya çağrının artık zorunlu bir ilanla yapılmasına; salt çoğunluk kararının geçerlilik koşullarından, karara katılmayan maliklerin paylarının satışına ilişkin zorunlu sürecin tamamlanmadıkça ruhsat aşamasına geçilemeyeceğine; idare tarafından yapılacak ön incelemenin mahiyetinden, tevhit ve ifraz sonrası hangi parselin dönüşüm rejimi altında kalacağının belirlenmesine; imar hakkının başka bir parsele aktarılmasında 6306 sayılı Kanuna dayalı rejimin uygulanmasının ise ancak o parselde tüm maliklerin birlikte paydaş hâline gelmesi ve açık muvafakat vermesi şartıyla mümkün olmasına kadar tüm adımları birbirine bağlayan bir çerçeve kurmaktadır …”
🔗 Makalenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
