15 – 21 Haziran tarihleri arasında hukuk ve teknolojinin kesişimindeki gelişmeler
TÜRKİYE GÜNDEMİ
AYM’den “Alenileştirme Amacı” Kriterine Kanunilik İptali
Anayasa Mahkemesi, bir emeklilik şirketinin bireysel başvurusunda, Kişisel Verileri Koruma Kurulu’nca verilen idari para cezasının suçta ve cezada kanunilik ilkesini (Anayasa m. 38) ihlal ettiğine oy birliğiyle hükmetti. Karar, 16 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımlandı. Kurul, halka açık bir internet sitesinden temin edilen verilerin “alenileştirme amacı dışında” kullanıldığı gerekçesiyle KVKK m. 12/1-a’ya aykırılıktan ceza vermiş; cezaya karşı sulh ceza hakimliğine yapılan itiraz reddedilmişti. Mahkeme, kanunilik ilkesinin kabahatler için de geçerli olduğunu, eylemin işlendiği tarihte cezanın kanunla öngörülebilir olması gerektiğini belirtti. “Alenileştirme amacı” kavramının 6698 sayılı Kanun’da düzenlenmediğini, yalnızca Kurul rehberine dayanılarak yorumlandığını; kanunda yer almayan bu unsura dayalı cezanın öngörülebilirlik ve hukuki güvenliği zedelediğini saptadı.
Karar, KVKK m. 5/2-d kapsamında alenileştirilen verilerde “amaç” sınırının kanuni dayanağına ilişkin tespitle birlikte, yeniden yargılama yapılmak üzere ilgili sulh ceza hakimliğine gönderildi.
Kaynak: Anayasa Mahkemesi Kararı, B. No: 2020/32193
7582 Sayılı Kanun: Yeni Varlık Barışı ve Yurt Dışı Gelire 20 Yıl İstisna
Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair 7582 sayılı Kanun, 4 Haziran 2026 tarihli ve 33270 sayılı Resmî Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe girdi.
Gelir Vergisi Kanunu’na eklenen mükerrer 20/D maddesiyle, Türkiye’ye yerleşmeden önceki son üç takvim yılında Türkiye’de ikametgâhı ve vergi mükellefiyeti bulunmayan gerçek kişilerin yurt dışı kazanç ve iratları 20 yıl gelir vergisinden istisna tutuldu; bu kazançlar için beyanname verilmiyor. Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu m. 16’ya eklenen hükümle, istisnadan yararlananlarda istisna süresi içindeki veraset yoluyla intikallerde oran %1 uygulanıyor.
Kurumlar Vergisi Kanunu’na eklenen geçici 19. maddeyle yeni varlık barışı düzenlendi; yurt dışı ve kayıt dışı yurt içi varlıklar 31/7/2027’ye kadar bildirilebiliyor, şartlara göre oran %0’a inebiliyor. Kamu alacaklarında tecil süresi 72 aya çıkarıldı.
Madde, şartların sağlanması kaydıyla bildirilen varlıklar için vergi incelemesi ve tarhiyat yapılmamasını öngörüyor; getirme ve elde tutma şartlarına uyulmaması hâlinde bu güvence uygulanmıyor.
İhracat Kaynaklı KDV İadesinde İnceleme Raporu Esnemesi
Hazine ve Maliye Bakanlığı (Gelir İdaresi Başkanlığı), Katma Değer Vergisi Genel Uygulama Tebliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ (Seri No: 58) ile KDV iade uygulamasında değişikliğe gitti. Tebliğ, 16 Haziran 2026 tarihli ve 33282 sayılı Resmî Gazete’de yayımlandı.
Tebliğin (IV/A3-1.1.) bölümüne eklenen paragrafa göre, 4760 sayılı Kanun m. 16/4 uyarınca teminat karşılığı ithal edilen malların teminatının hesabına esas ÖTV tutarı üzerinden ödenen KDV’nin, bu malların ihracı nedeniyle KDV iade hesabına dahil edilmesi durumunda; doğrudan yüklenimler nedeniyle iade talebinde bulunulan tutarın azami iade edilebilir vergi tutarını aşan kısmı için vergi inceleme raporu aranmaksızın, iade talebi genel esaslara göre sonuçlandırılıyor.
Aynı Tebliğ; mazbut vakıf taşınmazlarına ilişkin istisnayı, Darülaceze’yi kapsayan ibare değişikliklerini ve kamulaştırılan taşınmazların devrinde KDV istisnasını (1/6/2026’dan geçerli) düzenliyor. Vergi muafiyetli vakıf üniversitelerinin işlettiği sağlık ve benzeri kuruluşların teslim/hizmetleri ise 1/1/2027’den itibaren genel hükümlere tabi olacak.
GLOBAL RADAR
Fransa Anayasa Konseyi’nden 1881 Basın Kanunu’nun Zamanaşımı İstisnasına İptal
Fransa Anayasa Konseyi (Conseil constitutionnel), 12 Haziran 2026 tarihli kararıyla, 29 Temmuz 1881 tarihli Basın Özgürlüğü Kanunu’nun 65-2. maddesini anayasaya aykırı bularak iptal etti. Karar, Fransız Yargıtayı’nın ceza dairesince gönderilen iki öncelikli anayasal sorusu (QPC) üzerine verildi; İnsan Hakları Ligi (LDH) davaya müdahil oldu.
Kanun’un 65. maddesi uyarınca hakaret suçunda kamu davası ve şahsi dava kural olarak fiilden itibaren üç ay içinde zamanaşımına uğruyor. İptal edilen 65-2. madde ise, cezai nitelik taşıyabilecek bir fiilin isnat edildiği hâllerde bu üç aylık sürenin, isnat edilen kişi hakkındaki ceza kararının kesinleşip onu sorumlu tutmadığı tarihten itibaren yeniden açılmasını ya da yeniden işlemeye başlamasını öngörüyordu.
Başvurucular, sürenin yeniden açılmasının zaman bakımından sınırlandırılmadığını; ceza süreçleri yıllarca sürebildiğinden, bir yayından çok sonra hakaretten yargılanmanın savunmayı imkânsız kıldığını ileri sürmüştü. Konsey, diğer iddiaları incelemeye gerek görmeksizin hükmü anayasaya aykırı buldu. İptal, 13 Haziran 2026 tarihli Resmî Gazete’de yayımıyla derhal yürürlüğe girdi.
Kaynak: Conseil constitutionnel, Karar No. 2026-1204/1205 QPC, 12 Haziran 2026 (JORF, 13 Haziran 2026)
LEGALTECH SAHNESİ
New York Eyalet Mahkemesinden ChatGPT Kayıtlarına Çalışma Ürünü Koruması
New York Eyalet Mahkemesi, 4 Haziran 2026 tarihli Assini v. Hayward kararıyla, OpenAI’a yöneltilen ve davalının ChatGPT hesabındaki prompt, yüklenen belge ve çıktıların istendiği celbi iptal etti.
Davacılar, kayıtların davalının iddia ve savunmalarının dayanağını test etmek için keşfe elverişli olduğunu savundu; kendini temsil eden davalı ise belgelerin dava hazırlığına ilişkin çalışma ürünü olduğunu ileri sürdü.
Mahkeme, CPLR § 3101(d) uyarınca dava beklentisiyle hazırlanan materyallerin şartlı ayrıcalıkla korunduğunu belirterek, kendini temsil eden bir tarafın yapay zekâyı dava hazırlığında kullanmasının çalışma ürünü kapsamına girebileceğini; yapay zekâ araçlarının kullanıcı verisi toplamasının gizlilik beklentisini ve korumayı kendiliğinden ortadan kaldırmadığını saptadı (Morgan v. V2X; Warner v. Gilbarco). Davacıların dayandığı federal ceza kararını (Heppner) ceza–özel hukuk ayrımı nedeniyle bağlayıcı görmedi. Mahkeme, korumaya rağmen davalıyı yapay zekâ kullanımına ilişkin 22 NYCRR § 161 kurallarına uymaya yönlendirdi.
Kaynak: Assini v Hayward, 2026 NY Slip Op 26086
APİLEX LEGAL’DEN OKUMA ÖNERİSİ
Apilex Legal, hukuk alanında nitelikli içerik üretimini destekleyen bir platform olarak farklı disiplinlerden hukukçuları aynı çatı altında buluşturuyor. Güncel meselelerin çoklu bakış açılarıyla ele alındığı, akademisyenlerin ve uygulayıcıların bilgi ve deneyimlerini paylaşabildiği erişilebilir bir içerik alanı sunuyor. Bültenimizin bu bölümünde her hafta Apilex Legal’de yayımlanan bir makaleyi öne çıkarıyor olacağız.
Yapay Zeka ile Oluşturduğunuz Görsel (Muhtemelen) Size Ait Değil!
Av. Çiğdem KAYA, LL.M.
“…Markanız için Midjourney’de harika bir görsel oluşturdunuz. Mükemmel görünüyor. Ama hemen bir soru kafanıza takılıyor: Bu görseli ticari amaçlarla kullanma hakkınız var mı? Ve hepsinden önemlisi, gerçekten size mi ait? Bu soru giderek daha fazla profesyonelin gündemine giriyor ve cevap… sanıldığından çok daha karmaşık…”
🔗 Makalenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
