14 Eylül – 20 Eylül tarihleri arasında hukuk ve teknolojinin kesişimindeki gelişmeler
TÜRKİYE GÜNDEMİ
Veraset ve İntikal Vergisi Broşürü Güncellendi
Gelir İdaresi Başkanlığı, “Mirasçıların Vergisel Yükümlülükleri Rehberi” ile “Veraset ve İntikal Vergisinin Beyanı Broşürü”nü güncelleyerek yayımladı. Metinler; verginin konusu ve vergiyi doğuran olay, muafiyet ve istisnalar, beyannamenin verilme şekli ve zamanı, beyannameye eklenecek belgeler, matrahın tespitinde indirilebilecek borç ve giderler ile vergi oranı, ödeme yeri ve zamanını örneklerle açıklıyor.
Güncelleme, 2026 vergi tarifesini ve istisna tutarlarını esas alıyor. Veraset yoluyla intikallerde füru ve eşin her birine isabet eden paylarda istisna 2.907.136 TL; füru bulunmaması hâlinde eşe isabet eden payda 5.817.845 TL uygulanıyor. İvazsız intikaller ile şans oyunu ve çekiliş ikramiyelerinde istisna 66.935 TL’dir.
Beyanname; ölüm ve mükellef Türkiye’de ise ölümü izleyen dört ayda, mükellef yurt dışında ise altı ayda verilir. Veraset yoluyla intikalde tutar istisna altında kalsa dahi beyanname zorunludur; ivazsız intikalde istisna altındaki tutarlar beyan edilmez. Ana, baba, eş ve çocuklardan yapılan ivazsız intikallerde tarifedeki oranların yarısı uygulanır; beyanname Dijital Vergi Dairesi üzerinden elektronik ortamda da verilebilir.
Broşür, 7338 sayılı Veraset ve İntikal Vergisi Kanunu ve yürürlükteki mevzuat esas alınarak hazırlanmıştır.
Kaynak: Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB), Duyuru — 16.09.2026
Kira Tespitinde İnternet İlanına Dayalı Bilirkişi Raporu
Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, özel okul olarak kullanılan bir taşınmazın kira bedeli tespitine ilişkin uyuşmazlıkta, hükme esas alınan bilirkişi raporunu yetersiz bularak kararı bozdu. Uyuşmazlık, hak ve nesafet dönemine giren kira bedelinin belirlenmesine ilişkindi.
Daire, raporun kira bedelini internet ilanlarının ortalaması üzerinden belirlediğini, ilana konu taşınmazların yerinde görülmediğini ve kiracının itirazlarının karşılanmadığını tespit etti. İlan ortalamasına dayalı bu yöntem, hükme elverişli emsal kabul edilmedi.
Daire, 1964 tarihli İçtihadı Birleştirme Kararı uyarınca; onaylı emsal kira sözleşmelerinin dosyaya alınmasını, inşaat, mimar ve mülk bilirkişilerinden oluşan üç kişilik kurulca kiralananın ve emsallerin yerinde incelenmesini ve hâkimin bu verilere göre bedel takdir etmesini aradı. Karar, TBK m.344 ve anılan İçtihadı Birleştirme Kararına dayanmaktadır.
Kaynak: Yargıtay 3. Hukuk Dairesi, E.2026/1265, K.2026/3231
Hâkim ve Savcı Atamalarında Hizmet Puanı Esaslı Sistem
Hâkimler ve Savcılar Kurulu (HSK), hâkim ve Cumhuriyet savcılarının yer değiştirme suretiyle yapılan atamalarında hizmet puanı ve puan sıralamasını temel ölçüt kabul eden bir karar aldı. Karar, HSK Başkanı ve Adalet Bakanı Akın Gürlek tarafından 16 Eylül 2026’da kamuoyuna duyuruldu.
Açıklamaya göre yeni sistemde terfi ve teftiş sonuçları ile liyakat ve mesleğe uygunluk göstergeleri puanlamaya yansıtılacak, doğu-batı bölge ayrımı kaldırılacak ve nesnel, ölçülebilir kriterler esas alınacaktır. Uygulamanın 2027 Yılı Ana Kararnamesi ile başlaması öngörülüyor; düzenlemenin liyakat ve öngörülebilirliği güçlendirmeyi amaçladığı belirtildi.
Hâlihazırda atama ve nakil işlemlerinde adalet teşkilatının bulunduğu yerler beş bölgeye ayrılmakta; derecelendirmede coğrafi konumun yanı sıra ekonomik, sosyal ve kültürel imkânlar ile mahrumiyet koşulları dikkate alınmaktadır. Kararın ayrıntılı metninin HSK tarafından yayımlanması beklenmektedir.
Karar; atama, nakil ve yükselme işlemlerinde yetkili olan HSK tarafından, 2802 sayılı Hâkimler ve Savcılar Kanunu ile 6087 sayılı HSK Kanunu çerçevesinde alınmıştır.
Kaynak: HSK Başkanı / Adalet Bakanı Akın Gürlek açıklaması, 16.09.2026 (resmî metin HSK’da yayımlanacak)
GLOBAL RADAR
WatchGuard 2026 Raporu: “Gölge Yapay Zekâ” Riski
WatchGuard Technologies’in 2026 Siber Güvenlik Hijyeni Raporu, çalışanların kurum onayı olmadan yapay zekâ araçlarını kullanmasından doğan “gölge yapay zekâ” (shadow AI) olgusunu ele alıyor. Rapor; ABD, İngiltere, Almanya, Fransa, İspanya, Avustralya, Meksika ve Brezilya’da 50-500 çalışanlı kuruluşlarda görevli 684 çalışanla Nisan 2026’da yapılan, katılımcı beyanına dayalı bir ankete dayanıyor.
Bulgulara göre çalışanların %64’ü iş için yetkisiz yapay zekâ araçları kullandığını, %76’sı parolalarını birden çok hesapta tekrar kullandığını, %70’i halka açık Wi-Fi’ye bağlandığını ve %50’si kurumsal kaynaklara VPN korumasız eriştiğini bildiriyor. Rapor bu alışkanlıkların kimlik bilgisi hırsızlığı, veri ele geçirilmesi ve yetkisiz erişim riskini artırdığını; güvenlik ekiplerinin veri görünürlüğünü zayıflattığını ve çoğu kuruluşun yapay zekâ kullanımına ilişkin biçimsel bir yönetişim çerçevesinden yoksun olduğunu tespit ediyor.
Raporun önerileri arasında parola yöneticisi ve çok faktörlü kimlik doğrulamanın zorunlu kılınması, yetkisiz uygulamaların tespiti, yapay zekâ kabul edilebilir kullanım politikaları oluşturulması, ofis dışında VPN ve sıfır güven (zero trust) yaklaşımlarının genişletilmesi ve sürekli güvenlik eğitimi yer alıyor.
Kaynak: WatchGuard Technologies, “2026 Cybersecurity Hygiene Report”
AB Gümrük Kodu Reformu
Avrupa Parlamentosu, 16 Eylül 2026’da Birlik Gümrük Kodu’nu (Union Customs Code) yenileyen reformu onayladı. Konsey daha önce metni kabul ettiğinden, bu onay yasama sürecinin son aşamasını oluşturuyor; düzenleme imzalanıp AB Resmî Gazetesi’nde yayımlanacak, ertesi gün yürürlüğe girecek ve üye devletlerce 12 ay sonra tam olarak uygulanacaktır.
Reform, AB dışından doğrudan tüketicilere satış yapan e-ticaret platformlarını ve mesafeli satıcıları hukuken “ithalatçı” kabul ediyor; gümrük verilerini sağlama, gümrük vergilerini ödeme veya garanti etme ve ürünlerin AB kurallarına uygunluğunu sağlama yükümlülüğü tüketiciden platforma geçiyor. Bu aktörlerin AB’de yerleşik olması ya da AB’de yetkilendirilmiş bir temsilcisinin bulunması gerekiyor.
Kuralları sistematik biçimde ihlal edenlere, önceki 12 ayda AB’ye ithal ettikleri malların değerinin %1’i ile %6’sı arasında para cezası ve en ağır hâllerde platform faaliyetinin askıya alınması uygulanabilecek. Reform ayrıca 111’den fazla ulusal sistemin yerini alacak tek bir AB Gümrük Veri Merkezi ile Lille’de kurulacak bir AB Gümrük Otoritesi oluşturuyor; şeffaflık ölçütlerini karşılayan “güvenilir” işletmeler basitleştirilmiş işlemlerden yararlanacak. Reform, 952/2013 sayılı Tüzüğü yürürlükten kaldırarak yeni Birlik Gümrük Kodu’nu getiriyor.
Kaynak: Avrupa Komisyonu — EU Customs Reform; AP genel kurulu, 16.09.2026
LEGALTECH SAHNESİ
İtalya’da Yapay Zekâ İçin Ceza ve Sorumluluk Düzenlemesi
İtalya’da 9 Eylül 2026 tarih ve 160 sayılı yasama kararnamesi (decreto legislativo), 15 Eylül 2026 tarihli Resmî Gazete’de (n. 214) yayımlandı ve 30 Eylül 2026’da yürürlüğe giriyor. Düzenleme, 23 Eylül 2025 tarihli 132 sayılı Kanun’un verdiği yetkiye dayanılarak çıkarıldı ve ulusal hukuku AB Yapay Zekâ Tüzüğü’ne (2024/1689) uyarlıyor. Metin 22 madde ve üç bölümden oluşuyor.
Kararname, emniyet güçlerinin yapay zekâ kullanımını düzenliyor: gerçek zamanlı biyometrik kimlik tespiti yalnızca öngörülen hâllerde ve yargı iznine bağlı olarak yapılabilecek; kitlesel ve hedefsiz internet taramasıyla biyometrik veri tabanı oluşturulması yasaklanıyor. Kullanımlarda temel haklara, orantılılık ve ayrımcılık yasağına uyulması, insan gözetimi ve şeffaflığın korunması aranıyor.
Ceza hukuku alanında İtalyan Ceza Kanunu’na 437-bis maddesi ekleniyor; yüksek riskli yapay zekâ sistemlerinde güvenlik tedbirlerinin alınmaması ve sistemin hukuka aykırı şekilde değiştirilmesi cezalandırılıyor. Tüzel kişilerin 231/2001 sayılı Kararname kapsamındaki sorumluluğu genişletiliyor. Hukuki sorumlulukta ise ihlal ile zarar arasındaki nedensellik karinesi, teknik belgelere erişim ve sigortacıya doğrudan dava imkânı getiriliyor. Kararname, 132/2025 sayılı Kanun’a ve AB Yapay Zekâ Tüzüğü’ne dayanmaktadır.
Kaynak: Gazzetta Ufficiale, Serie Generale n. 214 (15.09.2026) — D.Lgs. 160/2026
APİLEX LEGAL’DEN OKUMA ÖNERİSİ
Apilex Legal, hukuk alanında nitelikli içerik üretimini destekleyen bir platform olarak farklı disiplinlerden hukukçuları aynı çatı altında buluşturuyor. Güncel meselelerin çoklu bakış açılarıyla ele alındığı, akademisyenlerin ve uygulayıcıların bilgi ve deneyimlerini paylaşabildiği erişilebilir bir içerik alanı sunuyor. Bültenimizin bu bölümünde her hafta Apilex Legal’de yayımlanan bir makaleyi öne çıkarıyor olacağız.
Tahkim Anlaşmasının Geçerliliği
Av. Doğukan YÜKSEL
“… Tahkim, devlet yargısına alternatif bir uyuşmazlık çözüm yöntemidir. Günümüzde tahkimin yaygınlaşmasının temel sebepleri; uyuşmazlıkların daha kısa sürede çözülmesi, maliyetin azaltılması ve teknik alanlarda uzman kişiler tarafından karar verilmesidir. Taraflar, tahkime elverişli konularda, uyuşmazlığın çözümünü serbest iradeleriyle hakemlere bırakabilirler. Tahkim yargılamasında uygulanacak hukuk, hakemlerin seçimi, delillerin değerlendirilmesi ve usul kuralları büyük ölçüde taraflarca belirlenebilir. Ancak tahkim sözleşmesinin geçerli olabilmesi için bazı şartların bulunması gerekir…”
🔗 Makalenin tamamına buradan ulaşabilirsiniz.
